Thang máy- Phần 2: Tổng quan hệ thống thang máy cơ bản

Thang máy là thiết bị vận tải dùng để chở người và hàng hoá theo phương thẳng đứng hoặc nghiêng một góc nhỏ hơn 150 so với phương thẳng đứng theo một tuyến đã định sẵn. Thang máy được sử dụng rộng rãi trong các ngành sản xuất của nền kinh tế quốc dân như trong ngành khai thác hầm mỏ, trong ngành xây dựng, luyện kim, công nghiệp nhẹ. Ở những nơi đó, thang máy và máy nâng được sử dụng để vận chuyển hàng hoá, sản phẩm, đưa công nhân tới nơi làm việc có độ cao khác nhau. Nó đã thay thế cho sức lực của con người và mang lại năng suất cao.

Trong  sinh hoạt dân dụng,thang máy được lắp đặt và sử dụng rộng rãi trong các toà nhà cao tầng, trong các khách sạn, siêu thị, công sở và trong các bệnh viện. Hệ thống thang máy đã giúp con người tiết kiệm được nhiều thời gian và sức lực.

Thang máy chở khách dùng trong các khách sạn, cao ốc, tòa nhà lớn

Nhiều quốc gia trên thế giới đã quy định đối với các toà nhà cao trên 6 tầng trở lên phải được trang bị thang máy để đảm bảo cho người đi lại thuận tiện, tiết kiệm thời gian và tăng năng suất lao động. Giá thành của thang máy trang bị cho công trình so với tổng giá thành công trình chiếm khoảng 6% đến 7% là hợp lý.

Ở Việt Nam trước đây thang máy chủ yếu được sử dụng trong các ngành công nghiệp để chở hàng hoá và ít được phổ biến. Nhưng trong giai đoạn hiện nay với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế quốc dân và đời sống nhân dân ngày càng nâng cao,việc sử dụng thang máy trong mọi lĩnh vực ngày càng tăng lên.

Phân loại thang máy

Tuỳ thuộc vào tính chất, chức năng của thang máy. Thang máy có thể phân loại thành rất nhiều loại tuỳ thuộc vào các tính chất. Ví dụ như phân loại theo chức năng, tải trọng, theo vị trí đặt bộ kéo tời, theo hệ thống vận hành, theo công dụng và tốc độ dịch chuyển.

Trong quá trình lựa chọn một hệ thống thang máy để lắp đặt, người ta có thể dựa trên các yêu cầu, tính năng kỹ thuật để có một hệ thống thang máy phù hợp nhất. Yếu tố kinh tế cũng được đề cập tới trong quá trình này.

Cấu tạo cơ bản hệ thống thang máy

Cấu tạo cơ bản hệ thống thang máy

Hệ thống thang máy cơ bản bao gồm: 1. Máy kéo ; 2. Tủ điều khiển ; 3. Cáp tải;  4. Bộ hạn chế tốc độ ; 5. Buồng thang ; 6. Thanh dẫn hướng ; 7. Đối trọng ; 8. Cửa cabin ; 9.Ray dẫn hướng ; 10. Hệ thống cửa tầng ; 11. Lò xo giảm chấn ;  12. Sàn tầng ; 13. Đáy hố thang ; 14. Bảng điều khiển ; 15. Cửa cabin ; 16. Bộ chống vượt tốc ; 17. Sàn phòng máy.

Ngoài ra, hệ thống thang máy còn bao gồm các hệ thống mạch điện: Mạch động lực, mạch điều khiển, mạch tín hiệu, mạch chiếu sáng.

Mạch điều khiển điều khiển tầng có tác dụng thực hiện một chương trình điều khiển phức tạp, phù hợp với chức năng yêu cầu của thang máy. Hệ thống điều khiển tầng có nhiệm vụ: lưu trữ các lệnh di chuyển từ cabin, các lệnh gọi tầng của hành khách và thực hiện các lệnh di chuyển hoặc dừng theo một thứ tự ưu tiên nào đó, sau khi thực hiện xong lệnh điều khiển thì xoá bỏ, xác định và ghi nhận thường xuyên vị trí cabin và hướng chuyển động của nó. Tất cả các hệ thống điều khiển tự động đều dùng nút ấn.

Mạch động lực là hệ thống điều khiển cơ cấu dẫn động thang máy để đóng mở, đảo chiều cơ cấu dẫn động và phanh của bộ tời kéo. Hệ thống phải đảm bảo việc điều chỉnh tốc độ chuyển động của cabin sao cho quá trình mở máy và phanh được êm dịu và dừng cabin chính xác.

Mạch an toàn là hệ thống các công tắc, rơle, tiếp điểm nhằm đảm bảo an toàn cho người, hàng hoá và thang máy khi hoạt động, cụ thể là: bảo vệ quá tải cho động cơ, thiết bị hạn chế tải trọng nâng,các công tắc hành trình, các tiếp điểm tại cửa cabin, cửa tầng, tại hệ treo cabin và tại bộ hạn chế tốc độ, các rơ le,… Mạch an toàn ngắt tự động ngắt điện đến mạch động lực để dừng thang hoặc thang không hoạt động được trong các trường hợp sau:

  • Mất điện, mất pha, đảo pha, mất đường tiếp đất.
  • Quá tải.
  • Cabin vượt quá giới hạn của công tắc hành trình.
  • Đứt cáp hoặc vượt quá giá trị cho phép.
  • Một trong các cáp nâng chùng quá giới hạn cho phép.
  • Cửa cabin hoặc một trong các cửa tầng chưa đóng hẳn.

K44CDT-TNUT @ MES Lab., biên soạn

Loạt bài viết về thang máy: Phần 1: Lịch sử phát triển của thang máy

Related posts

3 Comments

  1. Hoàng Hội said:

    Mình cũng đang tìm hiểu về thang máy.
    Khi dây cáp bị đứt thì khoang chứa người sẽ rơi xuống, không biết hiện nay đã có loại thang máy nào mà khi đứt cáp thì bị hãm lại chưa nhỉ?

    • Triệu Văn Đại said:

      Trong thang máy, vì đặc điểm liên quan tới tính mạng của con người cho nên có cả một hệ thống các phanh an toàn: phanh điện từ, phanh cơ khí, giảm chấn…
      -- Phanh điện từ dựa trên nguyên tắc nam châm điện. Khi có dòng điện chạy qua cuộn dây thì nó phát sinh lực điện từ hút má phanh làm cho phanh hoạt động.
      -- Phanh cơ khí (phanh hãm): khi cabin chuyển động nhanh quá vượt giá trị cho phép (giá trị này được cài đặt sẵn và được kiểm tra liên tục bằng sensor đo tốc độ vòng quay của máy tời) thì khóa này sẽ tỳ lên 2 ray trượt 2 bên thành giếng thang. Do đó, thang máy sẽ không thể trượt xuống tiếp được nữa. (Khi sửa ra trường hợp quá tốc độ thì máy tời sẽ ngừng quấn dây ngay lập tức) 
      -- Giảm chấn: đề phòng trường hợp xấu nhất là các phanh kia cùng ko thể hoạt động như ý muốn. Giảm chấn đặt ở hố thang máy. Gồm 1 trụ cứng, trên trụ là lò xo giảm chấn. Lò xo và độ cứng vững của giảm chấn được tính toán với tải trọng lớn nhất của cabin ở độ cao tầng cao nhất của tòa nhà lắp đặt thang máy (Ở vị trí đấy khi rơi xuống là nguy hiểm nhất)
      Trân trọng !

  2. Pingback: Thang máy- Phần 3 (Phần cuối): Thang máy vũ trụ | MES Channel

*

Top