Trái Đất của chúng ta – Cuộc sống ở Nam Cực

Nam Cực là lục địa lạnh nhất trên hành tinh, tuy nhiên lục địa lạnh giá và hoang vắng này lại có một sự thu hút đáng ngạc nhiên đối với cả các nhà nghiên cứu khoa học lẫn thế giới sống hoang dại….

Nam cực là lục địa hoang dã nhất, khô cạn nhất và lạnh lẽo nhất trên Trái Đất, nhưng lại có rất nhiều hình thái sinh sống đông đúc đã phát triển và thích nghi với môi trường sống khắc nghiệt ở đây. Đa số chúng là loài chim cánh cụt cao nhất trên Trái Đất, những loại động vật có vú to lớn và loài cá băng của Nam cực – loài động vật có xương sống duy nhất có máu trong suốt.

Nhiệt độ lạnh nhất từng ghi nhân được là ở vùng cao nguyên với tuyết phủ dầy ở Nam cực, có độ cao khoảng 3,5 km. Khoảng 99% bể mặt được bao phủ bởi băng và nhiệt độ không khí có thể lạnh tới mức hơi nước ở tầng khí quyển cũng có thể đông cứng thành các tinh thể băng. Các tinh thể này gặp được ánh mặt trời lúc rơi xuống sẽ lấp lánh như kim cương, đó là lí do tại sao chúng được gán cho cái tên là “bụi kim cương”. Độ cao này cho thấy Nam cực lạnh hơn rất nhiều so với điểm đối xứng của nó ở cực bắc. Tính từ mực nước biển đổ lên, cứ mỗi km, nhiệt độ không khí lại giảm xuống khoảng 6.5 độ C.

Khoảng 99% bể mặt được bao phủ bởi băng và nhiệt độ không khí có thể lạnh tới mức hơi nước ở tầng khí quyển cũng có thể đông cứng thành các tinh thể băng.

Khoảng 99% bể mặt được bao phủ bởi băng và nhiệt độ không khí có thể lạnh tới mức hơi nước ở tầng khí quyển cũng có thể đông cứng thành các tinh thể băng.

Nam cực cũng là lục địa lớn thứ 5 trên Trái Đất, và phần diện tích rộng lớn nằm sâu trong đất liền thì nhận được một chút độ ấm từ đại dương và làm nó ấm hơn băng đá.

Nếu khí hậu còn chưa đủ khắc nghiệt, Nam cực còn phải trải qua thời kỳ bóng tối phủ 24h trong 2 tháng giữa mùa đông. Lục địa này nằm ở giữa cực Nam của Trái Đất và vào cuối tháng 6 – thời gian mùa đông ở phương Nam – điểm cực này bị nghiêng khỏi Mặt trời. Thậm chí vào mùa hè, hầu như ánh sáng chiếu tới nó cũng đều bị tầng khí quyển của Trái Đất hấp thụ hết trước khi nó có thể làm mặt đất ấm lên.

Tuy nhiên, không giống như những điều chúng ta tưởng tượng, động thực vật vẫn sinh sống được ở những vùng đất băng giá của Nam cực. Ở Thung lũng hanh khô McMurdo hút gió, vùng đất đóng băng lớn nhất của lục địa, tảo và nấm rất phát triển ở phía bên trong biệt lập của tầng sa thạch và đá granit.

Đường bờ biển của lục địa và bán đảo Nam Cực là do hai loài thực vật họ nhà hoa làm chủ. Các loài to nhất là loài ve và các loại côn trùng nguyên sinh. Chỉ dài từ 1 đến 2mm, cấu tạo cơ thể của chúng có chất chống làm đông trong máu và thức ăn chủ yếu là các loại rêu, địa y và những loài thực vật nhỏ khác có sẵn.

Trái lại, Nam Đại dương bao quanh Nam cực là vùng đại dương phong phú nhất trên Trái Đất về các chủng loại sinh học. Sự tan chảy của băng vào mùa xuân làm cho các sinh vật trôi nổi dùng để ăn từ những vùng nước sâu xuất hiện rất phong phú trong nước. Điều đáng kinh ngạc là một lit nước có thể chứa tới hơn một ngàn các dạng sống siêu nhỏ này.

Các sinh vật trôi nổi này là thức ăn của loài nhuyễn thể, một loài chủ yếu trong hệ sinh thái của Nam Cực. Các loài giống loài tôm này có thể dài tới 6 cm và hình dạng của cả bầy đủ to để có thể nhìn thấy trong không gian. Chúng là nguồn thức ăn cho hầu hết các loài thú ăn thịt ở Nam Cực, bao gồm cả cá voi xanh – loài động vật lớn nhất trên Trái Đất. Trong suốt mùa săn thức ăn, hàng ngày một con cá voi xanh trung bình ăn hết khoảng 40 triệu con nhuyễn trùng!

Hầu hết các loài hải cẩu trên thế giới cũng sống trong các vùng nước của Nam Cực. Các loài động vật có vú, ăn thịt sống, săn bắt và thậm chí có thể ngủ ở dưới nước. Loài hải cẩu voi cũng giữ kỷ lục về kích cỡ lớn nhất giữa giống đực và giống cái so với bất cứ loài động vật có vú nào.

Các loài chim phổ biến nhất trong vùng đất băng giá này là chim cánh cụt, tuy nhiên trong số 17 loài động vật của Nam Cực, chỉ có 5 loài sống trên lục địa này. Các loài chim cánh cụt Hoàng đế – loài to lớn nhất và cao nhất – chỉ sống ở Nam Cực. Những con đực có thể trải qua 9 tuần không có thức ăn trong suốt mùa đông trong lúc ấp những quả trứng của chúng và những con cái thì thường đi những chuyến đi dài, nguy hiểm để tìm kiếm thức ăn cho những con chim non khi chúng nở.

Loài chim phổ biến nhất trong vùng đất băng giá này là chim cánh cụt.

Loài chim phổ biến nhất trong vùng đất băng giá này là chim cánh cụt.

Những hòn đảo ở Nam Đại Dương, xung quanh Nam Cực thì ẩm ướt hơn, ấm áp hơn và có nhiều loài thực vật phong phú hơn ở đảo chính. Chẳng hạn Đảo chim, Đảo Nam Georgia đều có nhiệt độ trung bình vào mùa hè là 4 độ C. Thực vật ở vùng ven biển phát triển vượt trội là cỏ bụi, loài thực vật có thể mọc vao tới 2m.

Thậm chí các tảng băng trôi ở Nam cực cũng có thể có sự sống. Các loài cá băng nhỏ trốn các loài ăn thịt trong các hốc băng. Loài hải âu trắng cũng làm tổ trên băng trôi, nơi đó thường an toàn hơn là ở vùng đảo chính.

Thậm chí các tảng băng trôi ở Nam cực cũng có thể có sự sống.

Thậm chí các tảng băng trôi ở Nam cực cũng có thể có sự sống.

Nam Cực không phải lúc nào cũng là một vùng hoang mạc lạnh giá. Các loài bò sát lớn và những loài động vật to lớn khác sống ở Nam Cực khi khí hậu ấm dần lên. Các hóa thạch của loài tatu, sống cách đây 45 triệu năm, được phát hiện ở gần bán đảo Nam Cực. Bằng chứng về việc thụ phấn của các hóa thạch thậm chí còn chỉ ra rằng các khu rừng nhiệt đới mọc trên lục địa này cách đây khoảng 52 triệu năm, nhưng phía đông của Nam Cực bắt đầu đóng băng chỉ khoảng 34 triệu năm trước, thời kỳ khí hậu Trái Đất bỗng nhiên bị đóng băng (kỷ băng hà).

Hóa thạch của loài tatu này chỉ ra rằng, Nam Cực vẫn có các loài bò sát khổng lồ sinh sống khi khí hậu ấm dần lên.

Hóa thạch của loài tatu này chỉ ra rằng, Nam Cực vẫn có các loài bò sát khổng lồ sinh sống khi khí hậu ấm dần lên.

Động thực vật ở Nam Cực

Địa y.

Địa y.

Hầu hết các loài hải cẩu trên thế giới cũng sống trong các vùng nước của Nam Cực. Các loài động vật có vú, ăn thịt sống, săn bắt và thậm chí có thể ngủ ở dưới nước.

Hầu hết các loài hải cẩu trên thế giới cũng sống trong các vùng nước của Nam Cực. Các loài động vật có vú, ăn thịt sống, săn bắt và thậm chí có thể ngủ ở dưới nước.

Các loài động vật ở ven biển của lục địa là loài ve và các loại côn trùng nguyên sinh.

Các loài động vật ở ven biển của lục địa là loài ve và các loại côn trùng nguyên sinh (ảnh minh họa).

Hải cẩu voi.

Hải cẩu voi.

Hải cẩu lông mao.

Hải cẩu lông mao.

Hải cẩu da báo.

Hải cẩu da báo.

Cá băng Nam cực – loài động vật có xương sống duy nhất có máu trong suốt. Chất chống đông lạnh trong máu giúp chúng có thể sống ở môi trường nhiệt độ < -2 độ C.

Cá băng Nam cực – loài động vật có xương sống duy nhất có máu trong suốt. Chất chống đông lạnh trong máu giúp chúng có thể sống ở môi trường nhiệt độ < -2 độ C.

Vào mùa săn thức ăn, hàng ngày một con cá voi xanh trung bình ăn hết khoảng 40 triệu con nhuyễn trùng! Loài cá này có lớp mỡ dưới da dầy từ 8-10cm, lớp mỡ này giúp chúng tránh được việc bị mất nhiệt khi sống trong môi trường băng giá của Nam Cực.

Vào mùa săn thức ăn, hàng ngày một con cá voi xanh trung bình ăn hết khoảng 40 triệu con nhuyễn trùng!
Loài cá này có lớp mỡ dưới da dầy từ 8-10cm, lớp mỡ này giúp chúng tránh được việc bị mất nhiệt khi sống trong môi trường băng giá của Nam Cực.

Loài động vật sống trên cạn duy nhất ở Nam Cực là một loài ruồi không cánh được gọi là ruồi Belgica của Nam Cực, nó chỉ dài có 1,3cm.

Nhiệt độ lạnh nhất mà trạm không gian Vostok từng đo được là -89,2 độ C, còn bình thường, nhiệt độ lạnh ở mức -18 độ C.

Nguồn: Tạp chí Môi trường

tieudang @ Khoa học 247., Biên soạn

Authors

Related posts

Top