Ngăn ngừa hiện tượng stress thứ cấp

Cuộc sống hiện đại khiến con người luôn bận rộn, stress và mệt mỏi. Để giữ được sức khỏe và tâm trạng tốt, có rất nhiều phương thức để chúng ta tránh xa và giảm thiểu stress trong cuộc sống. Tuy nhiên, còn có một mối đe dọa khác đến sức khỏe và tinh thần của chúng ta. Đó là stress thứ cấp. Thế nào gọi là stress thứ cấp và phải làm gì để ngăn ngừa những ảnh hưởng xấu mà nó mang lại? Hãy cùng Khoa học 247 tìm hiểu.

1. Stress thứ cấp là gì?

Stress thứ cấp là tình huống khi chúng ta bị thay đổi tâm trạng do ảnh hưởng của những người xung quanh – khi những người này trong tình trạng stress. Chẳng hạn như: sau khi hoàn thành công việc, chúng ta có tâm trạng rất vui vẻ, nhưng đồng nghiệp ngồi cạnh chúng ta lại đang than vãn, phàn nàn về công việc mà cô ta mãi chưa làm xong. Chúng ta rất dễ bị “mất hứng”, không còn thấy vui vẻ nữa, thậm chí thấy bực mình khi phải nghe than vãn. Một ví dụ khác: trong khi chúng ta đang xem tập phim truyền hình ưa thích, thì cô bạn thân gọi điện thoại và vừa kể vừa khóc về chuyện mới chia tay với người bạn trai tồi tệ. Chúng ta cũng rất dễ “bị lây” sự chán chường của cô bạn. Tất nhiên, trong những hoàn cảnh nói trên, không có gì xấu xảy đến với chúng ta hay cuộc sống của chúng ta, mà chúng ta chỉ bị “lây nhiễm” sự chán chường của người khác. Nhưng cơ thể chúng ta cũng có phản ứng như thể chúng ta đang bị stress: tim đập nhanh hơn, huyết áp tăng lên, cơn bực bội và giận dữ xuất hiện. Đó là hiện tượng stress thứ cấp.

2. Nguyên nhân của stress thứ cấp

Chúng ta sinh ra đã có bản năng đồng cảm, chia sẻ với những người khác. Bản năng này giúp chúng ta sinh tồn, bởi sự chia sẻ và đồng cảm là mấu chốt cho cuộc sống của con người. Khi những người xung quanh chúng ta gặp nạn, não bộ của chúng ta tự động khiến chúng ta có những cảm xúc tương tự như người gặp nạn đó, và cơ thể tiết ra những hóc-môn tương tự như hóc-môn stress khiến chúng ta cũng thấy hoảng sợ, lo lắng vào đúng thời điểm đó. Chẳng hạn như thấy người bị tai nạn giao thông, mặc dù không quen biết, không có mối liên hệ, nhưng chúng ta cũng thấy ớn lạnh, sợ hãi, thương cảm.

Hiện tượng này có thể gây hại cho những người vốn nhạy cảm với stress như những bệnh nhân bị tim mạch, phụ nữ có thai,… và gây những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Không có cách nào để chống lại stress thứ cấp, ngoài việc tự phòng vệ cho bản thân.

Không có cách nào để chống lại stress thứ cấp, ngoài việc tự phòng vệ cho bản thân.

Không có cách nào để chống lại stress thứ cấp, ngoài việc tự phòng vệ cho bản thân.

3. Những cách phòng ngừa stress thứ cấp

Để hạn chế bị tình trạng stress thứ cấp, hãy thử những phương thức sau:

  • tạo khoảng cách: đơn giản là khi gặp những tình huống có thể khiến mình bị stress thứ cấp, hãy tìm cách tránh xa, bằng cách đi ra khỏi phòng hoặc tắt điện thoại,… Như vậy, chúng ta đã cho mình thời gian để xử lý những thông tin “stress” một cách từ từ và không tiếp nhận thêm nữa. Trong những trường hợp mà không thể bỏ đi, không thể tắt điện thoại như vậy, hãy “chặn” tình huống stress đó bằng cách gợi ý một giải pháp nào đó (dù không hiệu quả cũng không quan trọng), ví dụ, khi người đồng nghiệp than thở là chán ghét công việc, chúng ta nên nói “mình cũng hiểu công việc này rất chán ngán, hay là bạn nhảy việc đi”. Có thể người đồng nghiệp thấy lời khuyên này chẳng hợp lý, chẳng ý nghĩa gì hết, nhưng đó là cách mà chúng ta có thể kết thúc việc than vãn của họ.
  • tránh xa “nguồn gây stress”: có những trường hợp chúng ta bị stress thụ động khi chứng kiến người khác gặp những tình huống stress. Nhưng ngược lại, có những người có thể than vãn suốt ngày, dù không gặp tình huống stress nhưng họ thích than vãn, thích chê trách, thích kêu ca,… đó là những người có thái độ sống tiêu cực. Cách duy nhất để chúng ta tránh bị stress thứ cấp, đó là tránh xa những người này, càng xa càng tốt.
  • tự bảo vệ mình: nếu những người stress “mãn tính” như nhắc tới bên trên là những người thân của chúng ta, là đồng nghiệp trong cùng nhóm làm việc với chúng ta, nghĩa là chúng ta không thể tránh xa được, thì hãy tự bảo vệ mình bằng cách: trước khi nghe họ than vãn, hãy dành vài phút để tự trấn an mình, tự nhắc nhở mình bình tĩnh dù có nghe họ than thở thế nào. Có thể tự thư giãn bằng cách thở sâu hoặc nghe một vài bài hát ưa thích, rồi tự nhủ với mình rằng: dù người kia có than thở chuyện gì thì cũng chẳng liên quan đến mình, chỉ nghe vậy thôi.
  • hành động: một nguyên nhân nữa khiến stress của người khác làm ảnh hưởng đến chúng ta là vì chúng ta lo sợ cũng sẽ bị lâm vào tình trạng đó. Ví dụ, đồng nghiệp của chúng ta than vãn về công việc, không hoàn thành công việc khiến chúng ta sợ cũng sẽ đến lúc mình bị như vậy, rồi chúng ta đâm ra sợ đi làm, sợ phải gặp sếp vào ngày mai,… Khi cô bạn thân bị người yêu ruồng bỏ, chúng ta cũng có cảm giác lo lắng một ngày nào đó cũng ta cũng gặp tình huống mất mát như vậy. Để tránh stress thứ cấp theo dạng này, hãy hành động thay vì lo sợ. Hãy chuẩn bị công việc tốt hơn để cuộc họp với sếp vào ngày mai chỉ thành công chứ không thất bại.

Stress thứ cấp là hiện tượng chưa được quan tâm nhiều, nhưng nó thường gặp trong cuộc sống hơn chúng ta tưởng. Hãy hiểu rõ về stress thứ cấp để chủ động phòng tránh và hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực của nó. Chúc các bạn thành công.

Lily @ Khoa học 247., Biên soạn

Authors

Related posts

Top