Ondol – Hệ thống sưởi truyền thống của Hàn Quốc
Tháng Mười 13, 2020

Khám pháOndol – Hệ thống sưởi truyền thống của Hàn Quốc

Lịch sử của hệ thống sưởi Hàn Quốc – Ondol

Ondol là hệ thống sưởi ẩm được đặt bên dưới sàn nhà. Có nhiều giả thuyết khác nhau về độ tuổi của nó. Tuy nhiên theo các ghi chép của Trung Quốc, vào thời Goguryeo (khoảng 37 năm trước công nguyên đến năm 668 sau công nguyên), một cây ondol hình chữ L cung cấp năng lượng để sưởi một phần cho sàn nhà là rất phổ biến. Vào cuối thời Goryeo, trào lưu sử dụng ondol để sưởi sàn đã lan rộng ra toàn bộ Bán đảo Triều Tiên.

Traditional Ondol
Ondol truyền thống. Ảnh KoBiz

Ở dạng truyền thống, ondol sử dụng cơ chế truyền nhiệt trực tiếp từ khói gỗ đến mặt dưới của một sàn nhà dày. Trong thời hiện đại, thuật ngữ ondol dùng để chỉ bất kì loại hệ thống sưởi dưới sàn nhà nào trong nhà ở Hàn Quốc. “Gudeul” có nghĩa là “đá nướng” là một tên khác của ondol.

Ban đầu, năng lượng của ondol được cấp từ khói gỗ. Tuy nhiên những ngôi nhà và căn hộ hiện đại được xây dựng bằng các đường ống nước. Hệ thống ondol hiện đại được cấp nhiệt bằng các đường ống nước nóng gắn dưới sàn nhà này.

Những lợi ích sức khoẻ của ondol từ lâu đã được ghi nhận ở Hàn Quốc. Một bản ghi chép của hoàng gia về triều đại Joseon (1392 – 1910) cho biết: “Vào tháng 6, năm thứ 12 của Vua Sejong, nhà vua ra lệnh cho quan tỉnh Gyeongsang để cho anh trai họ Lee ở trên ondol để chữa bệnh”. Ondol được cho là đặc biệt tốt cho phụ nữ đang hồi phục sau khi sinh con, cũng như người già.

Ondol hiện đại
Ondol thời hiện đại. Ảnh: alibaba

Dongil Construction, một công ty xây dựng của Hàn Quốc, đã xây dựng các căn hộ dựa trên ondol ở Kazakhstan, nơi có một nhóm thiểu số người Hàn Quốc sinh sống và ở Vương quốc Anh vào năm 2007. Một công ty khác của Hàn Quốc là Woolim đã xây dựng 2566 căn hộ được trang bị hệ thống này ở Almaty, thành phố lớn nhất của Kazakhstan. SR Engineering and Construction đã xây dựng 5372 căn hộ cao cấp được trang bị ondol ở Thẩm Dương, Trung Quốc và thêm 500 căn hộ có trụ sở tại Thượng Hải.

“ONDOL” – hệ thống sưởi cố xưa với ứng dụng hiện đại

Ở Hàn Quốc, hơn 90% ngôi nhà có hệ thống sưởi sàn bằng bức xạ. Nó được gọi là Ondol. Từ “Ondol” có nghĩa là đá ấm. Nó được yêu thích bởi người nước ngoài cũng như người Hàn Quốc. Mùa đông ở Hàn Quốc có thể lạnh, nhưng người Hàn Quốc thời Choson đã sử dụng phương pháp tương tự như phương pháp sưởi ấm của người Hy Lạp và La Mã trong nhiều thế kỉ. Theo truyền thống, nguồn nhiệt cho ondol là một lò sưởi. Lò sưởi có thể được đặt trong nhà bếp hoặc trên bức tưởng bên ngoài của phòng khách. Một nhà bếp với hai hoặc ba bếp có thể được bao quanh bởi một số lượng phòng được sưởi ấm bằng ondol tương ứng. Trong một căn bếp cũ của Hàn Quốc, bạn có thể tìm thấy một hoặc hai vạc sắt lớn trên lò sưởi. Vì vậy, ngọn lửa dùng để nấu cơm hoặc canh cũng được dùng để sưởi ấm căn phòng bên cạnh bàn bếp.

Nói tóm lại, nhà bếp được xây thấp hơn căn phòng đang được sưởi ấm hai hoặc ba feet. Sự chênh lệch về áp suất khiến khói và khí nóng dễ dàng chạy dưới sàn của căn phòng trên cao. Khói chạy dưới sàn nhà là bí mật của ondol.

hệ thống sưởi sàn Ondol
Hệ thống sưởi sàn hiện đại Hàn Quốc. Ảnh: globalsources

Ondol có rất nhiều ưu điểm. Một trong số những ưu điểm lớn nhất của Ondol là nó có thể duy trì nhiệt độ được một thời gian. Người ta nói rằng đã từng có một phòng ondol – hàng trăm năm tuổi – có hiệu suất đáng kinh ngạc. Do thiết kế cấu trúc ống khói của căn phòng, sàn của nó sẽ vẫn nóng trong 45 ngày chỉ với một lần sưởi. Có thể cảm nhận được sự ấm áp trong 100 ngày. Thật không may, căn phòng đó đã bị phá huỷ trong Chiến tranh Triều Tiên vào đầu những năm 1950. Vào năm 1982, các kĩ sư đã khôi phục lại cấu trúc và khách du lịch có thể tham quan phòng ondol của nó. Hiệu suất nhiệt đã không còn tốt như ban đầu. Tuy nhiên, sau một lần sưởi, sàn nhà vẫn ấm áp trong 10 ngày vào mùa xuân và mùa thu, và trong 3 ngày vào mùa đông, ngay cả khi nhiệt độ dưới 14 độ F.

Ondol bản thân là một phần của ngôi nhà, do vậy nó không lo bị hỏng hóc. Bất cứ loại vật liệu cháy nào cũng có thể dùng để đốt lò. Ngoài ra sử dụng hệ thống còn không gây bụi bẩn cho căn phòng như các lò đốt trong nhà như lò sưởi của phương Tây.

Tuy nhiên ondol cũng có nhược điểm. Các bộ phận của Ondol làm từ đá, bùn, đất sét. Do vậy mất rất nhiều thời gian để làm nóng chúng. Đồng thời cũng rất khó để điều chỉnh nhiệt độ của căn phòng do bản chất khó tuỳ biến của Ondol.

Tổng kết

Ondol đã có tác động lớn đến phong cách sống của người Hàn Quốc. Có điều, do sàn nhà ấm hơn nhiều so với không khí trong phòng, người Hàn Quốc ngồi, ăn, liên kết và ngủ trực tiếp trên sàn nhà. Để giữ cho sàn nhà ấm hơn, đôi khi họ phủ một lớp chăn dày gọi là ibul. Khi các thành viên trong gia đình từ bên ngoài bước vào, họ đặt đôi chân lạnh ngắt của mình dưới lớp chăn bông để tận hưởng cảm giác ấp áp và thoải mái cùng nhau. Đó là một trải nghiệm gắn kết gia đình thực sự.

Rocky Dang @ GoodLiving., Biên soạn

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *