Tính năng ion hóa liệu có tác dụng thực sự như quảng cáo?
Tháng Hai 5, 2020

Tư vấn tiêu dùngTính năng ion hóa liệu có tác dụng thực sự như quảng cáo?

Nếu bạn từng lựa chọn một chiếc máy lọc không khí, ít nhiều cũng đã nghe tới chức năng ion hóa. Được giới thiệu có thể diệt virus, vi khuẩn, nấm mốc trong không khí, liệu rằng những chiếc máy lọc nhỏ xinh có thể làm được việc đó hay không? Thêm vào đó, việc tạo ra các ion trong không khí có ảnh hưởng tới sức khỏe của người sử dụng hay không? Hãy cùng tìm hiểu vấn đề này.

Chức năng ion hóa không khí là gì?

Ion hóa không khí là tên gọi chung, thực chất chúng bao gồm 3 loại: ion hóa, ion âm và ion ozon.

  • Ion hóa: là quá trình ion hóa không khí sử dụng điện áp cao, các phân tử khí trung hòa về điện sẽ mất đi một phần electron và trở thành ion dương. Khi đó chất khí gọi là plasma. Quá trình này cũng có những tên gọi khác như: Truman cell, tĩnh điện, gió ionic. Chúng có tác dụng khử mùi mạnh mẽ.
  • Ion âm hóa: hoạt động ngược lại với quá trình ion hóa. Chúng phân tách các phân tử khí thành các nguyên tử và phát tán trong không khí.
  • Ozon: một bộ lọc tích hợp sẽ tạo ra trạng thái O3 từ các phân tử O2. Trạng thái O3 không ổn định dẫn tới bị phân tách thành một phân tử oxy và một oxy nguyên tử. Oxy nguyên tử có mức ô xy hóa cao, khi phóng vào không khí gặp các virus, vi khuẩn, sẽ khiến chúng trở nên vô hại.

Bộ phát ion sử dụng điện áp cao, phân tách các phân tử (có thể là O2 hoặc H2O) thành các ion. Các ion này sẽ được giải phóng ra môi trường và bắt đầu làm việc.

Cấu tạo của virus

Tất cả virus đều được cấu tạo bởi 2 phần:

  • Phần vật chất di truyền (tạo nên từ DNA hoặc RNA): những phân tử dài mang thông tin di truyền
  • Lớp vỏ protein (capsid): bảo vệ hệ gen.
    Trong một số trường hợp virus còn có thêm lớp vỏ bọc bên ngoài protein làm từ lipid.
Hình ảnh một con virus (ảnh: Biodesign Institute)

Ai cũng biết nước là điều kiện của sự sống. Trong virus cũng vậy, dù nhỏ nhưng chúng cũng cần nước để duy trì sự sống. Lợi dụng điều này mà các hãng đã áp dụng công nghệ ion hóa để diệt virus, vi khuẩn, nấm mốc trong không khí.

Cơ chế tiêu diệt virus

Với cấu tạo như vậy, để tiêu diệt virus trong không khí bằng các ion có tính ô xy hóa, người ta áp dụng 3 giai đoạn sau:

Quá trình tiêu diệt vi khuẩn, virus (ảnh: Sharp Việt Nam)

Giai đoạn 1: các ion được phóng ra từ thiết bị sẽ phân tán trong không khí, khi gặp virus, vi khuẩn, sẽ bám vào bề mặt của chúng.
Giai đoạn 2: các gốc ô xy hóa của ion (OHhoặc O2-) có tính ô xy hóa cao sẽ lấy đi phân tử H+ trên bề mặt lớp protein tạo thành nước.
Giai đoạn 3: lớp protein bị biến đổi cấu trúc dẫn tới virus, vi khuẩn trở nên vô hại.

Cơ chế diệt khuẩn của ion (ảnh: Sharp Việt Nam)

Khả năng lọc bụi bằng ion

Ngoài khả năng diệt khuẩn, các ion cũng bám vào các hạt bụi, khiến chúng mang điện và có xu hướng bám lên trên các bề mặt trong phòng. Mặc dù máy lọc không khí thường được trang bị tấm lọc tinh HEPA, tuy nhiên những hạt bụi siêu mịn (kích thước đường kính <0,1μm) có thể đi xuyên qua. Khi những hạt bụi này mang điện và “rơi” xuống bề mặt, chỉ cần sử dụng máy hút bụi hoặc khăn ẩm lau chúng đi. Việc trang bị tính năng ion hóa không khí sẽ tối ưu quá trình lọc bụi cho thiết bị.

Một số nhà sản xuất đã nghiên cứu công nghệ tấm lọc tĩnh điện (lọc HEPA tĩnh điện), giúp tối ưu quá trình thu lại các hạt bụi đã mang điện tích. Các hạt bụi (mang điện) đi qua, dù có kích thước nhỏ hơn kích thước mà tấm lọc có thể giữ lại nhưng chúng sẽ bám vào các sợi của tấm lọc (do tấm lọc được tích điện). Khi đó, áp suất lọc bụi được giữ nguyên trong khi hiệu suất lọc tăng đáng kể. Điều này có nghĩa là sẽ không cần một tấm lọc tốt hơn để loại bỏ được các hạt bụi nhỏ hơn. Công suất lọc của được bảo toàn.

Công nghệ tấm lọc HEPA tĩnh điện của Daikin (ảnh: Daikin VIệt Nam)

Ưu và nhược điểm của công nghệ ion hóa không khí

Các nhà sản xuất máy lọc không khí thường đưa tính năng ion hóa vào trong thiết bị của mình như một tính năng đi kèm. Ngoài trang bị các lớp lọc cơ bản giúp loại bỏ bụi mịn, tính năng ion hóa không khí được đưa vào giúp loại bỏ virus, vi khuẩn, nấm mốc và khử mùi hiệu quả. Dưới đây sẽ liệt kê ưu và nhược điểm của công nghệ này.

Ưu điểm:

  • Đối với các máy lọc không khí sử dụng công nghệ ion hóa (dương): các bộ phận dễ dàng tháo rời và vệ sinh.
  • Khả năng lọc khử mùi hiệu quả.
  • Giá thành tương đối rẻ.

Nhược điểm:

  • Không lọc được phấn hoa và các hạt bụi mịn (chỉ khiến chúng mang điện và rơi xuống các bề mặt trong phòng)
  • Đối với các máy lọc không khí ozon, ozon sẽ tích tụ trong không khí trong phòng và gây khó chịu. Điều này không tốt đối với những người có phổi nhạy cảm.

Công nghệ ion hóa không khí của các hãng

Các hãng lọc không khí trang bị tính năng ion hóa và tự đặt tên khác nhau để phân biệt. Điều này khiến người dùng bối rối khi lựa chọn các sản phẩm lọc không khí có chức năng ion hóa. Dưới đây là công nghệ của một số hãng và đặc điểm của chúng.

Hãng Tên gọi Đặc điểm
Sharp Plasmacluscher Giải phóng các ion H+ và OH từ hơi nước vào không khí. Gốc OH có hoạt tính mạnh có tác dụng diệt vi khuẩn, virus, nấm mốc.
Panasonic Nanoe Bắn các hạt ion âm vào không khí khiến chúng bám vào các hạt bụi. Sau đó hút chúng bằng màng lọc tích điện dương.
Daikin Ion plasma Phóng điện plasma giải phóng ion vào không khí. Tương tự Plasmacluster của Sharp.

Các dòng máy lọc không khí ion hóa nổi bật

Có thể kể tới các hãng lớn như Panasonic, Sharp, Daikin với các sản phẩm nổi bật dưới đây

Hãng Tên sản phẩm Hình ảnh Mức giá
Sharp FP-F40E-W 6.700.000 VND
Panasonic F-PXM35A 6.600.000 VND
Daikin MCK55TVM6 9.000.000 VND

Những lưu ý khi mua máy lọc không khí

  • Lựa chọn đúng công suất lọc của máy cho diện tích phòng.
  • Lưu ý chọn các sản phẩm ion hóa sử ozon nếu bạn mắc các bệnh như hen suyễn, dị ứng.
  • Số cấp lọc: lựa chọn đúng số cấp lọc giúp hạn chế việc vệ sinh thường xuyên thiết bị. Hiện nay các máy lọc không khí thông thường có 3 cấp lọc
  • Lựa chọn tuổi thọ màng lọc phù hợp. Màng lọc HEPA là màng lọc quan trọng trong máy, nên lựa chọn màng lọc HEPA có tuổi thọ cao và có thể dễ dàng vệ sinh.
  • Các tính năng đi kèm: ngoài tính năng ion hóa không khí, hiện nay các máy lọc không khí còn trang bị tính năng tạo ẩm hoặc hút ẩm.

Lời kết

Khí hậu nóng ẩm là điều kiện tốt để các mầm bệnh, nấm mốc phát triển. Tính năng ion hóa tích hợp với trong máy lọc không khí sẽ giúp kiểm soát chất lượng không khí và tránh các bệnh về đường hô hấp cho gia đình bạn.

Rocky Dang @ Goodliving., biên soạn

One comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *